Her-denken

Gisteren ging ik naar Arras. Helaas niet voor het Main Square Festival, maar wel klantjes oppikken. Een fijn Canadees koppel met hun tienerzoon. Een klassieke Vimy-tour was gepland. Even terug in de tijd, naar de slag van Vimy Ridge op 9 april 1917. Bij ons weinig bekend, voor veel Canadezen de geboorte van hun natie.

Ik heb een zwak voor deze tour. Alles ligt vlak bij elkaar en bijna elke site slaat je met verstomming. De ongeveer 600 000 namen van gesneuvelden op het nieuwe monument van Notre Dame de Lorette zijn nauwelijks te bevatten. De grauwe kruisjes voor de bijna 45000 doden op de Duitse begraafplaats van Maison Blanche, waar geen einde aan lijkt te komen. En als climax het indrukwekkend Vimy Memorial, op een 145 meter hoge heuvel, met indrukwekkend zicht op de Noord-Franse mijnstreek. Ik herinner me nog steeds hoe ik bij mijn eerste bezoek aan deze plaatsen heel erg stil werd. Weinig oorlogsmonumenten lieten zo’n indruk op me na. Als de zinloosheid van de oorlog je hier niet raakt doet hij het nergens…

En gisteren kregen mijn klantjes een paar extraatjes.

Op de begraafplaats van Notre Dame de Lorette was net een herdenkingsplechtigheid aan de gang. Het miezerde wat, maar de vaandeldragers bleven stoer de rug recht houden, de kleine groep aanwezige familieleden troepten samen onder veel te weinig paraplu’s en de priester prevelde zijn gebeden. Het had iets ontroerends ouderwets. Na de kleine plechtigheid bij één van de duizenden graven buiten, volgde nog een gelijkaardige ceremonie in de basiliek, bij één van de herdenkingsplaten voor de vele vermiste Franse soldaten. Het geheel werd afgesloten met een indrukwekkende a capella versie van de Marseillaise. Of de nakende voetbalwedstrijd van diezelfde avond tegen IJsland er voor iets tussen zat weet ik niet, maar nog nooit hoorde ik een groep mensen zo overtuigend en uit volle borst hun volkslied zingen. Even was ik overtuigd, dat als Frankrijk die middag door een vijandige natie zou aangevallen worden, deze aanwezigen zonder twijfel hun leven zouden hebben gegeven voor de republiek.

Later op de dag werden we trouwens nog eens verrast door een, weliswaar minder enthousiaste, versie van de Marseillaise. Bij aankomst aan het Vimy Memorial mochten we het monument zelf, in eerste instantie, niet betreden. Ook daar was een plechtigheid. Hier bestond het publiek uit een select groepje notabelen. Hooggeplaatste Franse en Canadese militairen, één of andere Canadese minister en nog wat ambassadeurs, burgemeesters en ander schoon volk. Volksliederen zingen was echter hun sterkste kan niet… De enigen die wel toegelaten werden op het monument zelf en voor de gepaste soundtrack zorgden, waren een Canadese klaroenspeler en zijn collega met doedelzak. Toen de plechtigheid er op zat, mochten we uiteindelijk toch het monument betreden. Niet voor lang echter… De Canadese minister wou nog graag een kiekje van het monument. Maar dan wel zonder toeristen uiteraard. We werden dus vakkundig door de security van de herdenkingsplek weg gejaagd. Dit tot grote woede van de mama uit mijn Canadees gezinnetje, die vooral veel zin had om die minister eens duidelijk te gaan maken dat het dankzij haar stem was dat hij daar überhaupt stond en nog eens vet betaald werd ook… In één adem vroeg ze zich meteen ook af hoeveel belang die politieker precies hechte aan die zo gezegde vrijheid waarvoor hun landgenoten zo massaal sneuvelden in 1917, als zij al niet even rustig mocht bezinnen op die bijzondere plek.

De ene herdenking was duidelijk de andere niet. Misschien moet men hier en daar dat herdenken her-denken… Denk ik.

 

Een gedachte over “Her-denken

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s